Het licht op deze kwestie laten schijnen vanuit een intellectueel oogpunt kan een interessante exercitie zijn om leidende paradigma’s te doorbreken.
Maar hoe bepaalt de relatie tussen een mens en een koe de rechten van de koe?
Wie bepaalt daarnaast dat de koe meer of geen rechten heeft. De overheid is daar sterk bepalend in. Naast uiteraard de consument die vraag en de markt die aanbod creëert.
Sinds Darwin weten we dat het onderscheid tussen het menselijke dier en het niet-menselijke dier vrij klein is. Sinds 200 jaar zijn we bijna allemaal overtuigd dat vrouwen en niet blanke mensen niet van een andere orde zijn dan mannen of blanken.
Anno 2022. Terug naar de koe. Melk koe. Vleeskoe. Kalf (m/v). Stier. Melkveebedrijf. Veebedrijf. Termen die emoties oproepen. Wil men melk van een koe die maar 6 jaar leeft. Elk jaar haar kalf afstaat en de melk afgeeft aan melkpakken. Weet de koe dat laatste, vast niet. Weet de koe dat ze haar kalf elk jaar afstaat. Ik neig te denken van wel. Wie zijn wij om dit die koe zo te laten doorstaan.
Terug naar vraag en aanbod. Meer mensen, meer melkbehoefte. Is dat zo? Of zijn er alternatieven. Weet iedereen in Nederland hoe een melkveebedrijf werkt. Weet iedereen dat stier kalven na 15 dagen vetmesten veranderen van dier naar eten? Of weet iedereen dat een koe na 5 a 6 jaar melk te hebben geproduceerd, enkel nog goed is voor gehakt of hamburgers? Leren onze kinderen hierover op school, op de basisschool, middelbare school of hogere school? Vertellen hun ouders dit, wanneer ze oud genoeg zijn om het te begrijpen?
Ik ben geboren in de jaren ’80. Op bovenstaande vragen kan ik nee beantwoorden. Heeft dat te maken met de tijd waarin ik ben opgegroeid en vraag ik überhaupt nu pas deze vragen omdat regeneratieve landbouw en cosmocentrisme in plaats van antropocentrisme in opkomst is? Het antwoord hierop is ja. Denk dat we op dit gebied in een goede richting aan het bewegen zijn.
Hoe nu verder?
In veel Oosterse culturen wordt meer nadruk gelegd op plichten dan op rechten. Daar zouden we nog iets van kunnen leren. Daarom pleit ik, net als Rechtsfilosoof Paul Cliteur, ook voor het opnemen van burgerplichten in de Nederlandse Grondwet. En sommige rechten zouden moeten worden geformuleerd als doelstellingen van overheidsbeleid.
Dan is het wel nodig om de Grondwet goed onder de loep te nemen en er met de stofkam doorheen te gaan. Stap 1, is het boek van Staatsrechtsgeleerde Wim Voermans lezen, het Verhaal van de Grondwet. Dan kunnen we gelijk de dierenrechten een plaats geven. Is wel materie waar we heel goed over na moeten denken, maar we kunnen er wel een moreel gidsland in zijn.
Dat ons morele kompas aan herijking toe is, blijkt zeker uit de maar liefst vijf wijzigingen van de grondwet dit jaar en later dit jaar volgen er nog enkele. Dit zijn de grootste veranderingen in de Grondwet sinds 1983. Een van de belangrijkste voorstellen is wijziging van grondwetsartikel 17, dat de burger beschermt tegen de overheid, zoals die bijvoorbeeld omsprong met ingezetenen in de Toeslagenaffaire. De levens van een kleine dertigduizend ouders en ruim zeventigduizend kinderen raakten ontwricht, omdat ze werden gedwongen kindertoeslag terug te betalen.
Meer weten over casus de koe, de Grondwet en moreel kompas? Zie dit artikel over de koe, het gevaarlijkste dier van India.
https://www.groene.nl/artikel/moeder-koe-het-gevaarlijkste-dier-van-india